پرخاشگری در کودکان پدیدهی شایعی است که به صورتهای مختلف جسمی، عاطفی و تنش قابل توجه در آنها دیده میشود. اگر چه این مسئله بخشی طبیعی در روند رشد کودک شماست، اما از او انتظار میرود که در مدرسه احساساتش را کنترل و مدیریت کند. هرچه آموزشهای شما در این زمینه از سن کمتری آغاز شود، احتمال اینکه فرزندتان بتواند بر پرخاشگری اش غلبه کند بیشتر میشود. «خبرگزاری سلامت» این موضوع را در گفتوگو با «لیلا صالح آبادی» روانشناس بررسی کرده است.
کودک پرخاشگر چه ویژگی دارد؟
کودکانی که رفتار پرخاشگرانه دارند معمولاً خود انگیخته، بیقرار و زود رنجاند. پژوهشهای جدید میگویند که این مسئله با توانایی های گفتاری و طبیعت ذاتی بچهها در ارتباط است. پرخاشگریِ موردی در کودک طبیعی است اما اگر به کرات یا بر طبق یک الگوی مشخص اتفاق بیفتد خطرناک خواهد بود. در اغلب موارد رفتارهای پرخاشگرایانه کودکان به این خاطر است که چیزی را می خواهند داشته باشد. گاهی به خاطر اینکه کودکان تمایلی به انجام کار ندارند، پرخاش می کنند. البته در ارتباط با این موضوع نباید تاثیر ژنتیک، بیماری ها و اختلالات را نادیده گرفت.پرخاشگری معمولاً از ناتوانی کودک شما برکنار آمدن باخشم، عوامل بیولوژیکی، بد رفتاری والدین یا کمبود مهارتهای ارتباطی ناشی میشود.
پژوهش های تخصصی اغلب نشان میدهند که بیشتر کودکان پرخاشگر، والدین پرخاشگر دارند. اگرچه پرخاشگری بیشتر تحت تأثیر عوامل ژنتیکی است تا عوامل محیطی، گاهی هم لازم نیست والدین با خودِ کودک پرخاشگری کرده باشند؛ چنانچه او شاهد رفتارهای خشونت بار پدر و مادر با افراد دیگر نیز باشد، این گونه رفتار را یاد میگیرند. بنابراین کودکان از طریق دیدن، رفتارهای والدین را میآموزند.میتوان به این نکته تأکید کرد که کودکان با چشمان خود میآموزند؛ یعنی آن چه را میبینند، یاد میگیرند؛ حتی اگر آن رفتار به طور مستقیم در مورد خود آنها صورت نگیرد.
در مورد انواع پرخاشگری در کودکان صحبت کنیم...
به دو مورد متداول در این خصوص می توان اشاره کرد. پرخاشگری وسیلهای: رفتار پرخاشگرانه برای رسیدن به هدف خاصی صورت میگیرد؛ مثل بهدست آوردن یک اسباببازی. کودک برای رسیدن به هدف، به فردی که بر سر راه اوست حملهور میشود یا بر سر او فریاد میکشد و پرخاشگری آزاردهنده که بهقصد آزار دیگران انجام میشود؛ چه فیزیکی (لگدزدن، هلدادن، پرتکردن اشیا و تهدید به انجام این اعمال همراه با حملههای عمدی) و چه کلامی (ناسزا گفتن).
چه راهکارهایی برای کنترل پرخاشگری کودکان توصیه میشود ؟
عدم پرخاش در برابر پرخاشگری کودک. صحبت با کودک در ارتباط با احساساتش. پاسخ دادن مستقیم (او را مواجه رفتارهای غلطش بکنید). تقویت احساس مسئولیت پذیری.تحسین کودک به خاطر رفتار های آرامش. برقرار ارتباط چشمی با کودک(برقراری ارتباط چشمی می تواند اثر گذاری حرف شما را بیشتر کند). داشتن قوانین مشخص در برخورد با کودک. زمان دادن به کودک پرخاشگر(برای اصلاح رفتارش ). حق انتخاب دادن به کودکان و پیشگیری از پرخاش.(نظر گرفتن ازکودک نسبت به رفتارش). الگو بودن رفتارهای پدر و مادر(شما می توانید با حفظ کردن آرامش تان در لحظات خشم آموزگار کودکتان باشید).
آیا کودکان طلاق بیشتر پرخاشگری دارند ؟
در خانوادههایی که نابسامانی و اختلاف و کشمکش وجود داشتهباشد و اعضای خانواده بهطور دائم از هم انتقاد کنند و محیط خانه ناامن و نامتعادل باشد، زمینه پرخاشگری کودکان بیشتر است. دادن احساس بیکفایتی و ناتوانی به کودک ، دریغکردن محبت و نادیدهگرفتن فرزند ، برنامهها و بازیهای رایانهای و دیدن فیلمهایی با ماهیت خشونتآمیز، خشونت والدین ، بیتفاوتی والدین به رفتارهای نادرست کودک، طلاق ، استرس و... ازجمله زمینه سازهای پرخاشگری کودکان است وبالعکس محیطی که محبت، رأفت، انسانیت، لطف و صمیمیت، دلسوزی و ... وجود داشته باشد ، بچهها کمتر مشکل پیدا میکنند.
در پایان اگر نکتهایی باقی مانده بفرمایید؟
پرخاشگری بهعنوان یک آسیب اخلاقی، اگر کنترل نشود، ممکن است مشکلات بسیاری را از جمله طرد از سوی همسالان، عملکرد تحصیلی ضعیف و افت مهارتهای ارتباطی باعث می شود که بر جنبههای گوناگون زندگی فردی و اجتماعی کودک در آینده اثرگذارند.پرخاشگری در صورتی که به موقع درمان نشود، مشکلات رفتاری و خلقی بسیار زیادی را برای کودکان در آینده ایجاد می کند. که می تواند منجر به گرایش به سمت آسیب های اجتماعی و درگیری ها، نزاع های خیابانی وخشونت های فیزیکی درسطح جامعه شود.
نظر شما